![](http://i.racjonalista.pl/s.gif) |
Chcesz wiedzieć więcej? Zamów dobrą książkę. Propozycje Racjonalisty: | | |
![](http://i.racjonalista.pl/t.gif) ![](http://i.racjonalista.pl/t.gif) |
|
|
![](http://i.racjonalista.pl/s.gif) |
Prawo » Prawo pracy i ubezp. społ.
Odwołanie od decyzji ZUS i KRUS [2] Autor tekstu: Wojciech Jaskuła
Jeżeli w odwołaniu od decyzji organu rentowego wskazano nowe okoliczności dotyczące
niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które
powstały po dniu wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub orzeczenia
komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, organ rentowy nie
przekazuje odwołania do sądu, lecz kieruje do lekarza orzecznika do ponownego
rozpatrzenia. Organ rentowy uchyla poprzednią decyzję, rozpatruje nowe
okoliczności i wydaje nową decyzję, od której przysługuje odwołanie do sądu.
Przepis ten stosuje się także wówczas, gdy nie można ustalić daty powstania
wskazanych w odwołaniu nowych okoliczności (art. 4779 § 21
k.p.c.).
Sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych,
do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub
niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji
stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli
osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji
lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie
na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Jeżeli odwołanie opiera się także
na zarzucie nierozpatrzenia wniesionego po terminie sprzeciwu od tego
orzeczenia, a wniesienie sprzeciwu po terminie nastąpiło z przyczyn niezależnych
od osoby zainteresowanej, sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. W takim przypadku organ
rentowy kieruje sprzeciw do rozpatrzenia do komisji lekarskiej Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych. (art. 4779 § 31 k.p.c.)
[ 16 ].
Ciekawym
rozwiązaniem przewidzianym przez przepisy k.p.c. jest obowiązek składania
odwołań za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Istotą takiego
rozwiązania jest stworzenie możliwości dokonania samokontroli wydawanych
przez organy rentowe decyzji. Kontrola ta
może mieć wymierne skutki, bowiem w przypadku stwierdzenia, na skutek wniesionego odwołania, iż decyzja jest błędna
organ rentowy ma możliwość, w terminie 30 dni,
zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji [ 17 ]. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu [ 18 ].
Wniesienie odwołania zatem nie może być
traktowane jako równoznaczne ze wszczęciem postępowania sądowego.
Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych uruchamia
się dopiero wówczas, gdy organ rentowy nie stwierdzi zasadności odwołania i przekaże je do Sądu celem rozstrzygnięcia sporu.
Należy również wspomnieć słowem o właściwości
rzeczowej Sądu, choć należy zauważyć, iż wnoszący odwołanie nie ma
obowiązku znać właściwości rzeczowej Sądu. Jednym z obligatoryjnym elementów
decyzji jest pouczenie o środku odwoławczym, które musi znajdować się w każdej
decyzji. Zatem pouczenie zawarte w decyzji będzie określało jaki Sąd jest właściwy
do rozstrzygnięcia ewentualnego sporu. Stąd też wymienione poniżej uwagi
dotyczące właściwości rzeczowej Sądu mają charakter jedynie informacyjny. I tak: do
właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów
rejonowych. Do właściwości sądów rejonowych należą
sprawy: o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński,
porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego, o świadczenie
rehabilitacyjne, o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie
rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby
zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą
wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej,
Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej, o ustalenie niepełnosprawności
lub stopnia niepełnosprawności, o świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego (art. 4778
k.p.c.). Analiza powyższych przepisów upoważnia do wniosku, iż właściwość
rzeczowa sądu rejonowego jest jednoznacznie
określona za pomocą enumeracji pozytywnej, a co do właściwości rzeczowej sądu okręgowego można postawić wniosek a
contrario, iż sąd ten jest właściwym do rozpoznania wszystkich innych
spraw, dla których nie została zastrzeżona właściwość sądu rejonowego.
Odwołanie
od decyzji pełni rolę pozwu [ 19 ], a samo postępowanie przez Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jest typowym
postępowaniem cywilnym z zachowaniem odrębności wynikających z działu poświęconego
postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Sąd
oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art. 47714
§ 1 k.p.c.). W razie uwzględnienia odwołania, sąd zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy (art. 47714
§ 2 k.p.c.).
W
przypadku uwzględnienia odwołania i pod warunkiem, iż organ rentowy nie
wniesie apelacji wyrok Sądu podlega wykonaniu.
W zakresie świadczeń emerytalno-rentowych stosuje
się tutaj art. 118 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W
myśl art. 118 ust. 1a przytoczonej powyżej ustawy, w razie ustalenia
prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za
dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa
się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego. Od chwili wpływu
prawomocnego orzeczenia do organu rentowego biegnie trzydziestodniowy termin na jego
wykonanie (art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach....). Zmiana przez organ rentowy
zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd — przez wydanie
decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony — powoduje
umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub
wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy (art. 477 § 13 k.p.c.). Oprócz
klasycznego odwołania od decyzji organów rentowych ubezpieczonemu przysługuje
także tzw. skarga na bezczynność organu rentowego. Jeżeli organ
rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia
roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po
upływie tego terminu (art. 4779 § 4 k.p.c.). W zasadzie złożenie wniosku o świadczenie powinno zostać zakończone wydaniem
decyzji, na co wyraźnie wskazuje treść art. 104 k.p.a. Wszelakiego rodzaju
pisma o charakterze informującym, kierowane do ubezpieczonego, o braku
możliwości pozytywnego załatwienia wniosku w sytuacjach, gdy istnieją
przesłanki do wydania decyzji nie jest załatwieniem sprawy w sposób
prawem przewidziany [ 20 ].
Natomiast w przypadku oddalenia odwołania przez Sąd, ubezpieczonemu przysługuje
środek odwoławczy w postaci apelacji. Apelacja jest środkiem
dewolutywnym, gdyż przenosi spór do wyższej instancji i renowacyjnym, bowiem
wszczęte na skutek jej wniesienia postępowanie zmierza do ponownego
merytorycznego osądzenia sprawy [ 21 ].
Od wyroku sądu pierwszej instancji przysługuje apelacja do sądu drugiej
instancji (art. 367 § 1 k.p.c.). Apelację od wyroku sądu rejonowego
rozpoznaje sąd okręgowy, a od wyroku sądu okręgowego jako pierwszej
instancji — sąd apelacyjny (art. 367 § 2 k.p.c.). Apelacja powinna czynić
zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: oznaczenie
wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości
czy w części, zwięzłe przedstawienie zarzutów, uzasadnienie zarzutów, powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że
potrzeba powołania się na nie wynikła później, wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. W sprawach o prawa majątkowe należy oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia.
Wartość ta może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości przedmiotu
sporu wskazanej w pozwie jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd
orzekł ponad żądanie (art.368 k.p.c.).
Apelację
wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym
od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Jeżeli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie
tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od
dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia (art. 369 k.p.c.)
[ 22 ].
Sąd
drugiej instancji w zasadzie nie prowadzi postępowania dowodowego. Obowiązuje
tutaj wyrażona w art. 381 k.p.c. zasada koncentracji materiału dowodowego
przed sądem I instancji, która stanowi, iż sąd drugiej instancji może
pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu
przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie
wynikła później. W postępowaniu apelacyjnym
nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami.
Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać, zamiast pierwotnego
przedmiotu sporu, jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie
powtarzające się, można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za
dalsze okresy (art. 383 k.p.c.).
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest ona bezzasadna
(art. 385 k.p.c.). W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji
zmienia zaskarżony wyrok i orzeka co do istoty sprawy (art. 386 § 1 k.p.c.). Sąd
drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do
ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej
instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania
dowodowego w całości.
1 2 3 Dalej..
Przypisy: [ 16 ] Przepis ten nie ma zastosowania do decyzji wydawanych przez Prezesa KRUS. [ 17 ] Regulacja ta jest powieleniem
zasad obowiązujących przy wnoszeniu odwołań w trybie administracyjnym,
przewidzianych przez przepisy k.p.a. (zob. art. 129 k.p.a.). [ 18 ] Zob. art. 83
ust. 6 ustawy s.u.s. [ 19 ] Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
19.6.1998 r. sygn. akt: II UKN 105/9 OSNP 1999/16/529. [ 20 ] Zob. także P. Przybysz Kodeks postępowania
administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005 str. 224-225. [ 21 ] H. Mędrzak, E. Marszałkowska-Krześ Postępowanie
cywilne, Warszawa 2003 r. str. 326. [ 22 ] W zasadzie przytoczone powyżej przepisy dają dwie możliwości skarżenia
wyroku pierwszej instancji. W pierwszym przypadku, strona w terminie
siedmiodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku ma prawo złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Od chwili otrzymania wyroku z uzasadnieniem biegnie
dwutygodniowy termin na wniesienie apelacji. W drugim zaś przypadku, strona może
wnieść apelację bez żądania sporządzenia uzasadnienia. Wówczas termin na
wniesienie apelacji wynosi 21 dni od chwili ogłoszenia sentencji wyroku. W tym
przypadku mówi się o tzw. apelacji wprost. « Prawo pracy i ubezp. społ. (Publikacja: 04-07-2006 Ostatnia zmiana: 30-10-2006)
Wojciech Jaskuła Ukończył administrację na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Pracę magisterską pisał z zakresu prawa wspólnotowego. Obecnie jest pracownikiem administracji państwowej i zawodowo zajmuje się ubezpieczeniem społecznym. Interesuje się religią chrześcijańską i prawem. Liczba tekstów na portalu: 13 Pokaż inne teksty autora Najnowszy tekst autora: Wilno. Tomas Venclova | Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl.
Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie,
bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w
kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.str. 4890 |
![](http://i.racjonalista.pl/ai/grpr.gif) |