Państwo i polityka » Stosunki międzynarodowe » Wojna w Iraku
Liderzy szyiccy, partie irackie [1]
Liderzy szyiccy w sektorze centralno-południowym
SPIS
TREŚCI:
1.
Relacje między liderami szyickimi
2. Charakterystyka przywódców
2.1. Ajatollah Abul-Qasim al-Khoei
2.2.
Ajatollah Mohammad Sadiq al-Sadr
2.3.
Ajatollah Muhammad Baqir al-Sadr
2.4.
Ajatollah Mohammed Bakir al-Hakim
2.5.
Ajatollah Sayyid Ali Husayni Sistani
2.6. Ajatollah Kazim al-Husseini al-Haeri
2.7.
Sayyid Abdul Majid al-Khoei
2.8.
Muqtada al-Sadr
2.9.
Abdul Aziz al-Hakim
3.
Ugrupowania polityczne
3.1. IRACKI KONGRES NARODOWY (INC).
3.2. RUCH NA RZECZ MONARCHII KONSTYTUCYJNEJ (CMM)
3.3. WYSOKA RADA REWOLUCJI ISLAMSKIEJ W IRAKU (SCIRI)
3.4. RUCH WOLNYCH OFICERÓW IRACKICH (IFOM)
3.5. IRACKIE POROZUMIENIE NARODOWE (INA)
3.6. IRACKA PARTIA
KOMUNISTYCZNA (ICP)
3.7.
HIZB AD-DAWA AL-ISLAMIJJA
3.8. DEMOKRATYCZNA PARTIA KURDYSTANU (KDP)
3.9. PATRIOTYCZNA UNIA KURDYSTANU (PUK)
*
1. Relacje między liderami szyickimi
2. Charakterystyka przywódców
2.1.
Ajatollah Abul-Qasim al-Khoei
Urodzony w Rajab 15, 1317 A. H. (19 listopad 1899) w Khoei w Iranie. Zmarł w Safar 8, 1413 (8 sierpnia 1992), w swoim domu w Kufa na niewydolność serca.
Od wczesnego dzieciństwa al — Khoei interesował się perskim i arabskim językiem oraz poezją. W 1330 A.
H. / 1912 A. D. al — Khoei migrował do an — Najaf (al — Ashraf, Irak) w celu
pogłębienia swojej wiedzy. Już wtedy został uznany za człowieka błyskotliwego i gotowego do przyswajania wiedzy. Al — Khoei otrzymał tytuł „Ajatollah" kiedy miał trzydzieści lat.
Uważany za twórcę odmiennej szkoły myśli, zasad prawoznawstwa i prawa islamskiego a także za wiodącego tłumacza „kalam' — scholastyk
teologii — "rijal" — badania biografii
ahadith. Proroka tradycji „fiqh" — prawoznawstwo — „tafseer"
Ponadto interesował się astronomią, matematyką i filozofią.
Napisał 37 książek i traktatów, z których większość z nich została opublikowana.
·
Lectures in the
Principles of Jurisprudence — 10 tomów
·
Biographies of
Narrators of Tradition — 24 tomy.
·
Islamic Law — 18 tomów.
·
Al-Bayan fi
tafsir al-Qur'an (The Elucidation of the Exegesis of The Qur'an)
·
Minhaju-us-Saliheen (The Path of the Righteous) — 2
tomy, (praktyczny przewodnik po religii i prawie)
.
·
Anthology of
Religious Questions — Concise version of the Path of the Righteous.
·
Mabani
al-Istinbat (Edifices of Deduction) Principles of Jurisprudence.
·
Ajwad-at-Taqrirat
(The Best of Regulations) Principles of Jurisprudence.
·
Sharh-el-Urwatul-Wuthqa
(Commentary on The Steadfast Handle) — Jurisprudence.
·
Treatise on
Suspected Attire — Risala fil Libas Al-Mashkok, Evidential Jurisprudence.
Jego życie było poświęcone na zakładaniu ośrodków opieki społecznej,
kulturalnej i zakładów wychowawczych dla muzułmanów na całym świecie.
Instytucje, które założył:
·
Al-Akhund
·
Darul Hikmah (House of Theosophy)
·
Madinatul Ilm w Qom, Iran, uważane za jedno z największych teologicznych centrów w szyickim świecie.
·
As-Sayyid
al-Khoei Center in Bangkok, Thailand.
·
As-Sayyid
al-Khoei Center in Dhakkah, Bangladesh.
·
Ahlul-Bayt
University, Islamabad, Pakistan.
·
Imam al-Khoei Orphanage Beirut, Lebanon
·
Imam As-Sadiq
Education Institute for Boys, London, U.K.
·
Imam As-Sadiq
Education Institute for Girls, London, U.K.
·
Al-Iman School,
New York, U.S.A.
Imam al-Khoei był człowiekiem dialogu, pokoju i porozumienia, nie
popierał przemocy i promował tolerancję oraz wartości,
które odzwierciedlają człowieka i uniwersalne zasady Islamu.
Ajatollah al-Uzma a -Khoei organizował pomoc dla ofiar wojny afgańsko-rosyjskiej.
Kiedy klęski żywiołowe dotknęły Bangladesz, Indie, Kaszmir i Iran, al-Khoei
dał rozkaz pomocy ofiarom tych katastrof nie bacząc na ich szkoły muzułmańskiego
prawa. Ponadto, był współtwórcą zakładania studni i kanałów nawadniających w odizolowanych wsiach Afryki Wschodniej. Liczne projekty domów, szkół,
ruchomych i stałych klinik finansowane były przez dobrowolne składki od
wiernych szyitów, nad którymi sprawował nadzór i administracyjne
kierownictwo.
W następstwie gwałtownego stłumienia popularnego powstania w Iraku po
Wojnie w Zatoce Perskiej (War Gulf) przez oddziały Saddama, został zatrzymany z wszystkimi członkami jego rodziny i przewieziony do Bagdadu. Pod przymusem
wystąpił razem z Saddamem w telewizji. Powrócił do an-Najaf bez rodzinny.
Przebywał w areszcie domowym do 20 marca l99l.
HAWZA
Dziesięć wieków temu, uniwersytet — typu hawza został
założony przez shaikh Muhammad ibn al — Hassan al-Toosi. Al-Toosi był
intelektualnym geniuszem w szerokim tego słowa znaczeniu był w stanie wchłaniać
różne rodzaje wiedzy i nauki. Stał się niekwestionowanym władcą w fiqh,
założycielem nauki hadith, nowatorskim mentorem nauki usool. W ten sposób al-Toosi dał podłoże do założenia hawzy, która działa
od 449 A. H.
Od tego roku hawza
przeszła trzy znaczące okresy:
— pierwszy rozciągnął się od ustanowienia do początku
dziesiątego wieku;
— drugi okres rozpoczął się od dziesiątego wieku i skończył się na początku dwunastego wieku;
— trzeci okres rozpoczął się od dwunastego wieku i trwa do obecnych czasów.
Podczas każdego z tych okresów
wiele osobowości przyczyniły się do rozwoju i poprawy tego wielkiego
uniwersytetu. Jednak największymi zasługami może poszczycić się Abul — Qasim al — Moosawi al-Khoei podczas jego rządów hawza stała
się pełna energii, produktywności i zyskała światową sławę. Uczeni
opisali ten szczególny okres jako okres Renesansu hawza. Całe
nowe pokolenie uczonych ukończyło studia jako
mistrzowie nauk fiqh, usool, hadith, rijal al ilm, tafseer i kalam al ilm
Abul — Qasim al — Khoei był za rozwojem i poprawą
teologicznej szkoły Najaf znanejjako hawza al ilmiyya. Był
opisywany przez studentów jako współczujący ojciec a także,
ten który wprowadził w życie najsurowsze zasady islamskiej wiary.
Hawza w an-Najaf al-Ashraf przyciągała studentów z całego świata,
gdzie byli nauczani: filozofii, teologii i prawoznawstwa. Zawiera w swojej
bibliotece 25000 książek i około 6000 cennych rękopisów (manuskryptów)
ze starożytności.
Ponad 70% szyickich uczonych w całym świecie muzułmańskim
jest absolwentami hawza al — Khoei albo studentami. Do nich możemy
zaliczyć:
— Ajatollah Sayyid Muhammad Baqir al — Sadr — filozof,
teolog i ekonomista,
— Ajatollah Sayyid Ali al — Sistani.
2.2.
Ajatollah Mohammad Sadiq al-Sadr
Ayatollah
Mohammed Mohammed — Sadiq al-Sadr (56 lat) urodził się w 1943 roku. Zginął
18 lutego 1999wraz z dwoma synami,
Mustafą (34) i jego młodszym bratem Mu’ammal.
Zostali oni zamordowani przez reżim Saddama w Iraku. Jego syn Mustafa był
żonaty z córką zamordowanego Sayyid Mohammed Baqir al-Sadra.
Kolejny al-Sadr dołączył do wielkich niewinnych, zabity ze względu na
swoje stanowiska wobec Saddama Husajna.
2.3. Ajatollah Muhammad Baqir al-Sadr
Urodzony
Ziqa’adah 25 1353/1934. Zmarł:
1400 /9 kwietnia 1980
Ayatollah
Baqir stracił ojca kiedy miał 4 lata. Wychowali
go matka i starszy brat Ismail al-Sadr. Od wczesnego dzieciństwa odznaczał się niezwykłą
inteligencją i uzdolnieniem do nauki. Kiedy miał 10 lat rozmawiał o doktrynalnych sprawach i historii jak gdyby
spędził dekady opanowujące te wiadomości. W wieku 11 lat napisał książkę o logice.
Nazywany irackim Chomeinim.
W
1948 r. rozpoczął naukę w an-Nadżafie, a w 1958 r. na prośbę swojego
przyjaciela Taliba ar-Rifa’iego włączył się w działalność polityczną
jako członek władz powstałej rok wcześniej Dżamijjat al-Ulama fi An-Nadżaf
al-Aszraf, w której działał do 1962 r. Od 1963 r. do śmierci nauczał w „hauzie" w an-Nadżafie. Al-Sadr od początku był wrogo nastawiony do
władz republikańskich Iraku, jednak napięcie pomiędzy władzą a nim doszło
do szczytu po przejęciu steru rządów przez partię BAAS w 1968 r., która
dążyła do „sunnizacji" społeczeństwa irackiego. W 1971 r. al-Sadr
ogłoszony został mardża at-taklid, czyli największym autorytetem religijnym w islamie szyickim. W 1977 r. został aresztowany jako inspirator i uczestnik
antyrządowego powstania. Po przejęciu władzy przez Saddama Husajna uznany
został za głównego przywódcę muzułmańskiego ruchu oporu w Iraku. Jeszcze w czerwcu 1979 r. osadzono go w areszcie domowym, najpierw w An-Nadżafie, potem
zaś w Bagdadzie, gdzie pozostał aż do 8 kwietnia 1980 r., kiedy to został
zamordowany wraz ze swoją siostrą Bint Hudą z rozkazu Saddama Husajna. Jedną z przyczyn aresztowania był zamiar odwiedzenia Chomeiniego i złożenia mu
gratulacji w związku ze zwycięstwem dowodzonej przez niego rewolucji muzułmańskiej.
Poparcie dla Chomeiniego w jego walce z basistami spowodowało, że Saddam uznał
al-Sadra za wroga numer jeden, który może doprowadzić do upadku świeckiego
państwa irackiego. Wyeliminowanie go z gry Saddam uznał za jedyny sposób na
przetrwanie jego reżimu. Tym bardziej, że w swoich pismach al-Sadr dużo wcześniej
wypowiadał się za stworzeniem państwa muzułmańskiego nie tylko w Iraku, ale w każdym możliwym miejscu. Wydarzenia irańskie przekonały baasistów, że
nie muszą to być tylko czysto teologiczne rozważania. A. Hourani określił
al-Sadra jako „postać ważną nie tylko w Iraku, ale w życiu całego świata szyickiego, a nawet wszystkich muzułmanów".
Był zarówno wybitnym teologiem i prawnikiem, jak i aktywnym i popularnym działaczem
politycznym, czym zdecydowanie różnił się od swego mistrza, ajatollaha
Kho’iego. To właśnie jego charyzmat przywódczy i wpływy, jakie miał wśród
społeczeństwa irackiego doprowadziły do zamordowania go przez służby
specjalne. Jak pisze Samir al-Khalil, przez śmierć al-Sadra iraccy szyici
zyskali wprawdzie kolejnego szahida, ale stracili osobowość, która mogła równać
się z Chomeinim. Poza tym w chwili śmierci był jedynym Arabem spośród ośmiu
ajatollahów będących mardża at-taklid. Odtąd ruch szyicki w kraju uległ
wyraźnemu rozpadowi. W swych rozlicznych pracach teoretycznych zajmował się
najrozmaitszymi aspektami doktryny muzułmańskiej: filozofią, egzegezą
koraniczną, logiką, edukacją, prawem konstytucyjnym, ekonomią i bankowością
muzułmańską, teorią władzy w islamie (tzw. wilajat al-fakih) i dziejami szyizmu — lista ta nie
wyczerpuje jeszcze wszystkich dziedzin jego badań. Cała myśl al-Sadra opiera
się na muzułmańskim przekonaniu, że Bóg jest źródłem i władcą
wszystkiego, co istnieje na ziemi — przekonanie to kształtuje i przenika całą
ideologię religijną, polityczną i ekonomiczną uczonego, będąc jednocześnie
wezwaniem do powrotu ku czystym źródłom islamu. Wśród ważnych prac
al-Sadra wymienić można opublikowaną w1959 r. monografię „Falsafatuna"
['nasza filozofia'], ale za najważniejsze dzieło al-Sadra uznawana jest
dwutomowa praca „Iktisaduna" ['nasza ekonomia'], wydana w latach
1959-1961 oraz opublikowana w 1969 r. monografia o bankowości muzułmańskiej
„Al-Bank al-la ribawi fi al-islam" ['bank bez lichwy w islamie'].
„Iktisaduna" pozostaje najważniejszym dziełem na temat ekonomii muzułmańskiej
powstałym w XX w. Opisuje ona system ekonomiczny alternatywny wobec dwóch
funkcjonujących wtedy systemów — socjalistycznego i kapitalistycznego, które
poddane są przez autora szczegółowej krytyce. Ze względu na siłę
komunistycznych wpływów w Iraku w latach 50. i 60. szczególny nacisk położony
został na krytykę systemu komunistycznego, nie tylko zresztą gospodarczego — krytyka ajatollaha dotyczy wszelkich aspektów filozofii marksistowskiej.
Idee zawarte w „Iktisaduna" stały się jednym ze źródeł inspiracji
dla Muzułmańskiego Frontu Wyzwolenia (FIS) w Algierii. Druga ze wspomnianych
prac to analiza funkcjonowania banków w kontekście zakazów wynikających z prawa muzułmańskiego. Al-Sadr zainteresowany był także koncepcją państwa
muzułmańskiego i prawa konstytucyjnego, co w jego
teorii politycznej ma ścisły związek. Problemy te omówione zostały głównie w pracach „Chilafat al-insan wa-szahadat al-anbija" ['kalifat człowieka i świadectwo proroków'] oraz „Lamha fikhijja tamhidijja an maszru dustur
al-dżumhurijja al-islamijja fi Iran" ['wstępne uwagi prawne o projekcie
konstytucji republiki muzułmańskiej w Iranie'] wydanych w jednym tomie w 1979
r. Idee al-Sadra wywarły wpływ na rzeczywisty kształt ogłoszonej w kilka
miesięcy później konstytucji Iranu.
1 2 3 4 Dalej..
« Wojna w Iraku (Publikacja: 04-05-2005 Ostatnia zmiana: 12-05-2005)
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl.
Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie,
bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w
kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.str. 4119 |